« زكات عبارت است از رشد ونموّي كه از بركت إلهي در امور دنيوي وأخروي حاصل مي­شود ».
ودر اصطلاح فقهي عبارت است از: حق واجبي كه از قسمتي از اموال أغنياء به نفع فقراء وصرف در مصالح عمومي، پرداخت مي­شود.
ودر اهميت مسألة زكات همين كافي است كه در قرآن در كنار نماز ذكر شده ونشانة ايمان وعامل رستگاري شمرده شده است، آنجا كه مي­فرمايد:
« وأقيموا اصلاه و آتوا الزكاه  و أقرضوا الله قرضاً حسناً وما تقدّموا لأنفسكم من خير تجدوه عند الله هو خيراً و أعظم أجراً...» (مزّمل/20)
نماز را بر پا داريد و زكات بپردازيد و به خدا «قرض الحسنه» دهيد [در راه او انفاق نماييد] و (بدانيد) آنچه را از كارهاى نيك براى خود از پيش مى‏فرستيد نزد خدا به بهترين وجه و بزرگترين پاداش خواهيد يافت و از خدا آمرزش بطلبيد كه خداوند آمرزنده و مهربان است‏.
 
اقسام زكات:
  اسلام دو نوع زكات را واجب كرده است:
  1) يك نوع از زكات واجب، ماليات بدن و حيات است كه هر سال يك مرتبه در روز عيد فطر پرداخت مي­شود، وتنها بر كساني واجب است كه، هنگام غروب شب عيد، بالغ، عاقل وغني باشند، اين افراد بايد براي خودشان وكساني كه نان خور آنها هستند، به ازاء هر نفر به مقدار يك صاع ( سه كيلو گرم ) از آنچه كه غذاي نوع مردم آن محل است أعم از گندم وجو وخرما وبرنج وذرّت ومانند اينها يا قيمت آنها به مستحق پرداخت كنند.
  2) نوع ديگر از آن، زكات اموال است ودر موارد معيّني واجب مي­شود كه مي­توان آنها را به سه دسته تقسيم كرد:
   الف) غلاّت؛ كه عبارتند از: گندم، جو، خرما، كشمش، ودر صورتي زكات به چهار دستة نامبرده تعلق مي­گيرد كه هر كدام از آنها به حدّ نصاب(1) رسيده باشد وحدّ نصاب در غلاّت مقدار 850 كيلو گرم مي­باشد، بنابراين اگر محصول بدست آمده كمتراز اين مقدار باشد زكات ندارد.
   ب ) دام­ها؛ عبارتند از: شتر، گاو وگوسفند، كه براي هر كدام از اينها نصاب خاصّي در فقه معيّن شده است، علاوه بر اينكه در هر كدام از آنها نيز، چندين نصاب ذكر شده است كه به خاطر اختصار به هر كدام از آنها اشاره مي­كنيم:
 
   1) نصاب­هاي زكات در گوسفند:
 
شماره
نصاب
مقدار زكات
1
121 گوسفند
2 گوسفند
2
201 گوسفند
3 گوسفند
3
301 گوسفند
بنا بر احتياط واجب، 4 گوسفند
4
400 گوسفند وبيشتر از آن
هر صدتاي آن يك گوسفند
 
   2) نصاب­هاي زكات در گاو:
 
شماره
نصاب
مقدار زكات
1
30رأس گاو
1 گوساله كه يك سال آن تمام شده ووارد سال دوم شده باشد
2
40 رأس گاو
يك گوسالة ماده­اي است كه وارد سال سوم شده باشد
3
60 رأس گاو
2 گوساله
4
بيش از 60 رأس گاو
بايد با عدد 40 يا 30 ويا هر دو حساب كرد
 
 
   3) نصاب­هاي زكات در شتر:
 
شماره
نصاب
مقدار زكات
1
5 شتر
1 گوسفند
2
10 شتر
2 گوسفند
3
15 شتر
3 گوسفند
4
20 شتر
4 گوسفند
5
25 شتر
5 گوسفند
6
26 شتر
يك شتري كه وارد سال دوم شده باشد
7
36 شتر
يك شتري كه وارد سال سوم شده باشد
8
46 شتر
يك شتري كه وارد سال چهارم شده باشد
9
61 شتر
يك شتري كه وارد سال پنجم شده باشد
10
76 شتر
دوشتري كه وارد سال سوم شده باشد
11
91 شتر
دوشتري كه وارد سال سوم شده باشد
12
121 شتروبيشتر
براي هر چهل شتر، يك شتري كه وارد سال سوم شده باشد
 
  ج ) سكّه­ ها؛ عبارتند از طلا و نقره كه داراي سكّة رايج باشند.
 
نصاب طلا و نقره:
 نصاب طلا 20 مثقال و نصاب نقره 105 مثقال مي­باشد و زكات هر كدام از آن­ها در اين صورت 40/1 از كلّ طلا يا نقره خواهد بود.